เมื่อเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในญี่ปุ่น เช่นเหตุการณ์ฮันชิน (1995), โทโฮคุ (2011) หรือคุมาโมโตะ (2016) สิ่งที่ตามมาหลังการสั่นสะเทือน ไม่ใช่แค่ภาพความเสียหายของบ้านเรือนเท่านั้น แต่ยังมี “ภัยเงียบ” ที่ซ่อนอยู่ นั่นคือ โรคภัยที่เกิดจากสภาพแวดล้อม ความเครียด และระบบสาธารณสุขที่ไม่สามารถให้บริการได้อย่างเต็มที่
บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับโรคต่าง ๆ ที่มักเกิดขึ้นหลังแผ่นดินไหวในญี่ปุ่น พร้อมตัวอย่างจริง และแนวทางป้องกันเพื่อเตรียมตัวในสถานการณ์ฉุกเฉิน
โรคทางกายที่พบบ่อยหลังแผ่นดินไหว
1. โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ – เมื่อการอยู่รวมกันกลายเป็นปัจจัยเสี่ยง
แผ่นดินไหวทำให้ประชาชนจำนวนมากต้องอพยพมาอยู่รวมกันในศูนย์พักพิงที่แออัด ไม่มีระบบระบายอากาศหรือหน้ากากอนามัยเพียงพอ ส่งผลให้โรคทางเดินหายใจแพร่ระบาดได้ง่ายมาก
- ตัวอย่างโรค: ไข้หวัดใหญ่, หลอดลมอักเสบ, ปอดบวม
- กลุ่มเสี่ยง: เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้มีโรคประจำตัว
- ผลกระทบ: อาจลุกลามเป็นภาวะแทรกซ้อน เช่น หายใจล้มเหลวหรือปอดติดเชื้อรุนแรง
2. โรคระบบทางเดินอาหาร – Norovirus ศัตรูตัวร้ายของศูนย์พักพิง
เมื่อมีคนจำนวนมากอยู่ร่วมกันในพื้นที่จำกัด แถมมีน้ำไม่พอ สุขอนามัยก็แย่ โรคจากการปนเปื้อนอาหารและน้ำ เช่น โนโรไวรัส (Norovirus) ก็เริ่มแพร่ระบาด
- อาการ: คลื่นไส้อาเจียน, ท้องเสียเฉียบพลัน, อ่อนเพลีย
- ผลกระทบ: การสูญเสียน้ำรุนแรง โดยเฉพาะในเด็กและผู้สูงอายุ
- คำแนะนำ: ใช้น้ำดื่มบรรจุขวด, ล้างมือ, หลีกเลี่ยงอาหารที่ไม่ปรุงสุก
3. บาดแผลและการติดเชื้อจากการบาดเจ็บ – แค่แผลเล็กก็อาจรุนแรง
ช่วงแผ่นดินไหวมีเศษวัสดุอาคารแตกหัก ผู้คนจึงมักได้รับบาดเจ็บจากวัตถุแหลมคมหรืออาคารถล่ม
- ภาวะที่ต้องระวัง: แผลติดเชื้อ, บาดทะยัก
- การปฐมพยาบาล: ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด, ปิดแผล, รีบพบแพทย์
4. ภาวะลิ่มเลือดอุดตัน (DVT) – ฆาตกรเงียบหลังภัยพิบัติ
หลายคนเลือกนอนในรถเพราะกลัวอาคารถล่ม การเคลื่อนไหวร่างกายน้อยทำให้เลือดไหลเวียนไม่ดี และเกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึก
- อาการเตือน: ขาบวม เจ็บ ร้อน, เจ็บหน้าอก หายใจไม่ออก
- ตัวอย่าง: ญี่ปุ่นปี 2016 มีผู้เสียชีวิตจาก DVT จำนวนมาก
- การป้องกัน: เปลี่ยนท่านั่ง, ดื่มน้ำ, ยกขาสูง
5. ภาวะอุณหภูมิร่างกายต่ำ (Hypothermia) – หนาวจนถึงตาย
ในฤดูหนาวหรือยามค่ำคืน ผู้ประสบภัยที่ไม่มีเครื่องนุ่งห่มเพียงพออาจเผชิญกับภาวะอุณหภูมิต่ำ
- อาการ: หนาวสั่น, พูดช้า, หายใจช้า
- การช่วยเหลือ: ดื่มน้ำอุ่น, เปลี่ยนเสื้อเปียก, ห่มผ้า
ตัวอย่างจากเหตุการณ์จริงในญี่ปุ่น
| เหตุการณ์ | ปี | โรค/ปัญหาสุขภาพเด่น |
|---|---|---|
| แผ่นดินไหวฮันชิน-อาวาจิ | 1995 | ลิ่มเลือดอุดตันจากการนั่งในรถ |
| แผ่นดินไหวโทโฮคุ | 2011 | การระบาดของ Norovirus, ผู้ป่วยเรื้อรังขาดยา |
| แผ่นดินไหวคุมาโมโตะ | 2016 | DVT และโรคเรื้อรังกำเริบ |
🛡 แนวทางป้องกันและเตรียมตัวสำหรับประชาชน
- เตรียม Emergency Kit: หน้ากาก เจลล้างมือ ผ้าห่มฟอยล์ ยาสามัญ
- หมั่นเคลื่อนไหวร่างกาย: ยืดเหยียดขาทุก 1–2 ชม.
- แยกผู้ป่วยออกจากพื้นที่รวม
- ฝึกปฐมพยาบาลเบื้องต้น: การทำแผล ภาวะหนาวจัด CPR
- ติดตามข่าวสารจากภาครัฐอย่างใกล้ชิด
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: หากมีอาการท้องเสียหลังอยู่ในศูนย์พักพิง ควรทำอย่างไร?
A: ดื่มน้ำเกลือแร่ หลีกเลี่ยงอาหารมัน/เผ็ด หากไม่ดีขึ้นใน 24 ชม. ควรพบแพทย์
Q: คนที่มีโรคประจำตัวควรเตรียมตัวยังไงก่อนเกิดแผ่นดินไหว?
A: เตรียมยาประจำตัวให้พอ 7 วัน พร้อมบัตร/เอกสารการรักษา
Q: จะรู้ได้อย่างไรว่าตัวเองมี DVT หรือไม่?
A: สังเกตขาบวม เจ็บข้างเดียว หรือเจ็บหน้าอก – รีบไปโรงพยาบาลทันที
ดูรายละเอียดเพิ่มเติม : บริการของเรา
Contact Siam Clinic Phuket
- phone : 088-488-6718 and 093-692-5999
- Email : info@siamclinicphuket.com
- Facebook inbox : https://m.me/siamclinicthailand
- Instagram : https://www.instagram.com/siamclinic
- Whatsapp : https://whatsapp.com
