ในโลกของการทำงานปัจจุบัน หลายอาชีพจำเป็นต้องทำงานเป็นกะ เช่น บุคลากรทางการแพทย์ เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย คนขับรถโดยสาร หรือพนักงานโรงงาน แม้ว่าการทำงานเป็นกะจะช่วยให้การดำเนินชีวิตของสังคมดำเนินไปได้ตลอด 24 ชั่วโมง แต่ก็มีผลกระทบต่อสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม ในบทความนี้ เราจะมาดูกันว่า การทำงานเป็นกะส่งผลเสียอย่างไร และมีวิธีใดบ้างที่สามารถช่วยลดความเสี่ยงจากปัญหาสุขภาพเหล่านี้ได้
การทำงานเป็นกะ โดยเฉพาะกะกลางคืน หรือกะสลับเวร ส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยะยาว รวมถึงทำให้นาฬิกาชีวภาพของร่างกายถูกรบกวน ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพดังต่อไปนี้:
ระบบย่อยอาหารผิดปกติ – การกินอาหารในเวลาที่ไม่เป็นปกติหรือไม่สัมพันธ์กับนาฬิกาชีวภาพ อาจทำให้เกิดอาการท้องอืด กรดไหลย้อน และความผิดปกติของลำไส้
ปัญหาด้านอารมณ์และภาวะซึมเศร้า – ผู้ที่ทำงานเป็นกะมักมีแนวโน้มเครียดและเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้ามากกว่าผู้ที่ทำงานตามเวลาปกติ เนื่องจากการอดนอนและการขาดแสงแดดที่เพียงพอ
นาฬิกาชีวภาพถูกรบกวน – ร่างกายของมนุษย์ออกแบบมาให้ตื่นในเวลากลางวันและนอนในเวลากลางคืน เมื่อเวลานอนถูกรบกวนบ่อย ๆ อาจส่งผลให้ฮอร์โมนและระบบภายในแปรปรวน
เพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจและเบาหวาน – การเปลี่ยนแปลงของนาฬิกาชีวภาพมีความเชื่อมโยงกับความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง และเบาหวานชนิดที่ 2
การควบคุมระดับโดพามีนและฮอร์โมนในสมอง – การทำงานเป็นกะสามารถส่งผลกระทบต่อระดับโดพามีน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในกระบวนการจดจ่อและแรงจูงใจ เมื่อโดพามีนลดลงจากการทำงานผิดเวลาตามธรรมชาติ อาจทำให้รู้สึกหมดพลังงาน ขาดสมาธิ และไม่มีแรงกระตุ้น
แม้ว่าการทำงานเป็นกะจะเลี่ยงไม่ได้สำหรับบางอาชีพ แต่เราสามารถลดผลกระทบต่อสุขภาพได้ด้วยวิธีดังต่อไปนี้:
การทำงานเป็นกะอาจเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในหลายอาชีพ แต่เราสามารถลดผลกระทบต่อสุขภาพได้โดยการปรับพฤติกรรมบางอย่าง เช่น การควบคุมเวลามื้ออาหาร นอนหลับให้เป็นเวลา และใช้แสงที่เหมาะสม นอกจากนี้การฝึก NSDR และการเข้าใจกลไกของโดพามีนในร่างกายยังช่วยให้เราฟื้นตัวได้ดีขึ้น หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณดูแลสุขภาพได้ดีขึ้นและทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
